Kwalificaties

Hieronder wordt specifiek ingegaan op de verschillende kwalificaties en op de manier waarop deze te bereiken zijn.

Deksman
De laagste kwalificatie in de binnenvaart is deksman. Deze persoon is minimaal 16 jaar en volgt geen binnenvaart-beroepsopleiding.

Lichtmatroos
De lichtmatroos is minimaal 15 jaar en in het bezit van een leer­overeenkomst die voorziet in het bezoeken van een schippers­vakschool of het volgen van een door de Minister erkende schriftelijke cursus die opleidt voor een gelijkwaardig diploma.
Het verschil tussen deksman en lichtmatroos is dat de laatste een beroepsopleiding volgt en één jaar jonger mag zijn. Dit is gedaan om het volgen van een beroeps­opleiding te stimuleren.

Matroos
Men kan op verschillende manieren matroos worden. Wij zullen deze matroos MO (met opleiding) en matroos ZO (zonder opleiding) noemen.

Matroos MO
Voor een matroos MO gelden de volgende eisen:minimaal 17 jaar en met goed gevolg de bij de lichtmatroos genoemde opleiding hebben afgesloten,
of
een diploma matroos;
of
een Verklaring praktijkexamen matroos (+ 60 vaardagen).


Let op! De opleiding Aspirant Schipper geeft per 1 januari 2014 geen recht meer op de functie Matroos (+150 vaardagen).

Matroos ZO
Deze is minimaal 19 jaar en heeft een vaartijd als lid van de dekbemanning van minimaal drie jaar* in de binnenvaart of minimaal één jaar in de binnenvaart, aangevuld met twee jaar zeevaart, kustvaart of visserij.
De snelste manier om matroos te worden is het volgen van een opleiding voor het beroep.

Volmatroos
Volmatroos MO
Volmatroos (Rijnvaart) (in het Duits Bootsmann) kan men op de volgende vijf manieren worden:

Met een vaartijd van minimaal één jaar* als matroos MO;
Door met goed gevolg eindexamen af te leggen na een driejarige opleiding aan een schippersvakschool;

Volmatroos ZO
Met een vaartijd in de binnenvaart van minimaal één jaar* als matroos ZO (Volmatroos - Binnenwateren).
Met een vaartijd in de binnenvaart van minimaal twee jaar* als matroos ZO (Volmatroos - Rijnvaart).


Voor de volmatroos is in de nieuwe regeling de Rijnvaartervaring geschrapt. Bij wijze van overgangsregeling is bepaald dat de deksman, de matroos en de volmatroos, die op 31-12-‘01 in de binnenvaart werkzaam waren, gebruik kunnen maken van de oude regeling. Dit houdt in dat zij als matroos met één jaar* vaartijd op de Rijn volmatroos en twee jaar vaartijd op de Rijn stuurman kunnen worden. Voor deze functies blijft het belangrijk om vaartijd op de Rijn op te doen.

Matroos-motordrijver
Een matroos-motordrijver moet in het bezit zijn van een matroos-motordrijverdiploma of elementaire kennis bezitten van motoren en minimaal één jaar* vaartijd in de functie van matroos.

Stuurman
Met betrekking tot stuurman is de Rijnvaartervaring geschrapt, uitgezonderd voor diegenen die gebruik willen maken van de overgangsregeling genoemd bij de volmatroos.
In beginsel kan iemand met één jaar* vaartijd in de binnenvaart vanaf de functie volmatroos stuurman worden; of in het bezit zijn van een Grootvaarbewijs, Groot/ Rijnschipperspatent.

Machinist
De machinist is minimaal 18 jaar en in het bezit van een diploma machinist of is minimaal 19 jaar en heeft ten minste 2 jaar als matroos-motordrijver op een binnenschip met eigen motor(en) gevaren.

* Een (vaar)jaar bevat minimaal 180 vaardagen. Niet voldoende vaardagen? Dan is het (vaar)jaar pas behaald op het moment dat de 180 vaardagen behaald zijn. Dan pas gaat ook het volgende (vaar)jaar in. Een (vaar)jaar op zee bevat minimaal 250 vaardagen.